Educación Secundaria Obrigatoria ESO

O 11 % do alumnado galego de ESO está repetindo algún curso

A taxa, que caeu catro puntos en cinco anos, é menor que a española

A porcentaxe vai mellorando lentamente, pero aínda queda unha taxa importante do alumnado de secundaria que sae da ESO con máis de 16 anos por ter perdido algún curso polo camiño. Polo menos un 13,5 % repetiu o primeiro da ESO no curso 2011-2012, o último do que se dispoñen estatísticas completas. No conxunto da ESO, a porcentaxe media é do 11 % ¿Son moitos repetidores? O que é indubitable é que a taxa galega é menor que a española en todos os cursos e que, en calquera caso, as porcentaxes descenderon de forma xeral nos catro graos da ESO, polo menos durante os últimos cinco anos.

Neste período, ademais, temperouse substancialmente a tendencia de abandonar canto antes a etapa escolar para entrar no mercado laboral, dado que esa alternativa pechouse case por completo por mor da crise. Deste xeito, o último quinquenio supuxo un período no que os alumnos puxeron maior interese por conseguir o título de graduado en ESO xa que fose do instituto á maioría unicamente esperáballes a cola do paro.

A tenor da porcentaxe de repetidores, o curso máis difícil é agora o primeiro, onde a taxa se reduciu máis de dous puntos en cinco anos, aínda que aínda se mantén no 13,5 % O salto do colexio ao instituto e os cambios na metodoloxía de estudo convértense nunha dificultade que moitos alumnos non poden superar, especialmente se afrontan ese cambio con algún déficit desde a educación primaria.

De máis a menos

A medida que se van superando cursos, a porcentaxe de repetidores descende ata o 8,2 % que rexistra o último. Con todo, hai cinco anos, o curso onde máis alumnos repetían era o terceiro, onde tamén se produce un salto cualitativo nas materias que abordan os escolares. A evolución nestes cinco anos posibilitou que a taxa de repetidores en terceiro pasase dun preocupante 18,2 % a un 9,7 % A porcentaxe, xa que logo, reduciuse practicamente á metade.

No bacharelato, a tendencia é a contraria. O número de repetidores foi crecendo nos último catro anos, especialmente no segundo curso ata alcanzar o 15,5 % que se rexistrou no 2011-12. O segundo de bacharelato é o curso que dá acceso á proba de selectividade de maneira que aqueles alumnos que non logran pasala, ou non o conseguen coa nota que require a carreira que elixiran, optan en ocasións a volver matricularse para facer un segundo intento en selectividade. En primeiro, cunha taxa do 9,7 % de repetidores no curso 2011-12, o crecemento freouse.

Opinan os orientadores

Da diversificación curricular á formación profesional básica

O título é o mesmo, pero non a todos lles custa igual. A ESO está deseñada para que a maior parte dos alumnos consigan o título de secundaria polo conduto regulamentario ou por outros. Begoña Cortés, orientadora do instituto Xulián Magariños de Negreira, explica como o sistema se esforza para que o maior número posible de alumnos se gradúe: «Ou primeiro é ter comunicación coa etapa anterior e saber como veñen vos alumnos do colexio». En función desa información, algúns poden verse exentos en primeiro da segunda lingua estranxeira, para gañarlle dúas horas ao resto de materias. «Tamén facemos algúns reagrupamentos nas áreas instrumentais». Neste caso xéranse grupos máis pequenos para materias como Lenga Castelá, Lingua Galega, Matemáticas ou Ciencias Naturais. «Iso permítenos ver se ou alumno responde mellor cunha atención máis individualizada», explica esta orientadora que tamén matiza: «Hai que ter en conta que estas medidas non se poderían facer sen a colaboración de todo ou profesorado, porque son medidas que complican moito vos horarios».

En terceiro e cuarto entran en xogo as aulas de diversificación curricular, formadas por grupos reducidos nos que os alumnos con maiores dificultades de aprendizaxe reúnense para intentar superar algunhas materias. Aínda que seguen coa súa clase orixinal en materias como Música, Tecnoloxía ou Educación Física, pasan a outra clase con obxectivos máis modestos para afrontar as materias máis difíciles. Comenta a educadora que, aínda que aquí tamén se pode suspender, o normal é que os alumnos aproben e consigan o título: «Non é un estigma ir a lestes grupos. Aquí, moitos pais ou solicitan, aínda que non todos poden entrar». Para participar deste programa de diversificación fai falta que os pais do alumno demándeno e que os profesores o consideren viable porque é preciso que o estudante demostre interese por alcanzar o título.

A terceira opción que lle queda ao alumnado con maiores dificultades son os Programas de Formación Profesional Básica que, ata este curso, chamábanse Programas de Cualificación Profesional Inicial (PCPI). Cada instituto está obrigado a ofrecer dous cursos nalgunha especialidade profesional.

La Voz de Galicia