«A droga da que máis me falan os rapaces en violacións é a ketamina»

Asegura que hai un abano de cinco ou seis sustancias que se utilizan nos abusoso sexuais e que producen amnesia nas vítimas

Manuel Isorna Folgar (Catoira, 1969) é técnico de prevención de drogodependencia e condutas aditivas do concello de Catoira e profesor asociado da Universidade de Vigo. Leva ás súas costas 19 anos dedicado á prevención do consumo de drogas entre mozas, pero tamén traballa na actualidade no estudo Binge drinking: condutas sexuais de risco e facilitadoras do asalto sexual.

-No seu informe asegura que o uso de drogas para cometer abusos sexuais é un tema ignorado en España, ¿a que se debe?

-Sobre todo está ignorado polas institucións. Quen debe levar a voz cantante neste é, sobre todo, o Plan Nacional sobre Drogas.

-Pero, ¿cal é problema para que non se teña en conta?

-É unha cuestión de prioridades. Normalmente, ignórase a ver se a poboación non se decata, pero a realidade é outra e noutros países hai xa anos que se promulgaron leis. Nós imos por detrás.

-Fala no estudo de submisión química e de drogas facilitadoras da agresión sexual, ¿que quere dicir?

-A submisión química sería toda aquela sustancia que é administrada co afán de que a vontade quede alterada e convértase nunha persoa sumisa. Moitas veces úsase para roubar. A droga facilitadora do acto sexual é cando nos referimos ao uso das drogas para que teña un efecto de submisión pero co único obxectivo de ter relacións á forza con esa persoa.

-¿ Detectou este tipo de casos en Galicia?

-A nosa investigación parte por testemuños do meu traballo. O primeiro caso que coñecín foi o dunha moza en Santiago que foi violada, despois de incitala a beber os compañeiros dunha amiga. Ela sabe quen é pero non recorda como. Perdeu o coñecemento e só sabe que foi violada. E a partir de aí comecei a investigar e a coñecer outros casos e ves que é un tema que esta aí, aínda que non vou dicir que suceda todos os días.

-¿É o alcol a droga máis estendida nestes casos?

-Polas cualidades que ten de amnesia axuda moita a que se utilice como unha droga facilitadora do asalto sexual. Xa non che quero contar se ademais lle sumas outras drogas. Nos resultados do Instituto Nacional de Toxicoloxía e Ciencias Forenses vese que, ademais do alcol, no 60% dos casos hai outras drogas tamén, pero o alcol sempre está aí.

-¿Iso quere dicir que están rexistrados todos os casos?

-Creo que en Galicia non hai datos. Nós o que facemos no estudo é unha revisión do que achega o medicamento forense. Os datos que manexamos son obxectivos pero iso non quere dicir que estean todos os que teñen que estar. Por exemplo, o caso da burundanga, se a vítima tarda máis de 48 horas en ir ao médico, xa non quedaría ningún tipo de metabolito en sangue. Por iso dicímoslle ás mozas que o primeiro é ir ao centro médico e logo pór a denuncia, pero non ao revés.

-Pero, ¿ pódese afirmar que en España se utilizaron drogas para anular a vontade das vítimas en violacións?

-Sen dúbida e cada vez vai a máis porque é moi fácil de estenderse nas redes sociais.

-No caso da moza da Coruña que apareceu espida e desorientada, a Delegación do Goberno descartou que se tratase de burundanga…

-Poden ser moitas cousas, desde GHB ata benzodiacepinas. Non hai por que botar burundanga, pódeselle botar algún medicamento á copa e pégalle un soño que se morre. O primeiro caso que eu coñezo de que unha moza aparecese espida foi en Vigo entre o 2006 e o 2008. Xa non vén de agora. A clave é a amnesia que produce na vítima, por iso é tan difícil detectar ao agresor.

-¿Cal é o mellor método de prevención?

-A maioría das mozas din que si aceptarían un cubalibre dun mozo que lles invita e tratamos de que analicen a situación, ¿como saben que non leva ketamina? Porque a droga máis usada, polo menos da que eu teño constancia, e da que os rapaces me falan, é a ketamina. É unha droga moi barata, e ademais dilúese moi facilmente.

-¿Que efectos produce esta droga?

-É un anestésico, para que che fagas unha idea é de uso veterinario e produce unha gran somnolencia. O que lles dicimos ás mozas é que xamais acepten o vaso de ninguén. Que non cometan o erro de consumir unha bebida que non saben o que leva. Aínda que a sustancia que se utilice para anular a vontade é irrelevante. O que importa é o feito e que vai a máis. Polo menos, para min. Manexámonos nun abano de cinco ou seis sustancias. Todas elas depresoras e que xeran amnesia. Dá igual que usen unha ou outra. A cuestión é que o feito está aí e que as mozas teñen que saber cando aceptan unha bebida de alguén ou cando non teñen controlado o vaso porque van ao baño.

La Voz de Galicia